Kolki są problemem spędzającym sen z oczu zarówno właścicieli, opiekunów, jak i lekarzy weterynarii. Jest tak dlatego, że konie są niezwykle wrażliwymi zwierzętami na wszelkie zmiany paszy, zarówno w jej składzie, porze zadawania, jak i ilości, ale również na... zmiany pogody!

    Czynniki żywieniowe mogące wywołać bóle kolkowe to najczęściej:

- zbyt duża ilość paszy, lub podanie pasz pęczniejących (jęczmień, żyto)
- nagła zmiana rodzaju paszy (każda nowa pasza powinna być wprowadzana stopniowo, tak aby zrobić to nie szybciej niż w ciągu 2 tygodni)
- pasza złej jakości (zapleśniała, "zagrzane" siano, sianokiszonka złej jakości)
- podanie dużej ilści paszy fermentującej lub wzdymającej (jabłka, buraki)
- pasza zapiaszczona (zdarza się, gdy np. owies jest niewystarczająco "przewiany", wysłodki buraczane, susz ziemniaczany)
- zjadanie zeschnętaj lub zmarzniętej trawy, korzonków podczas pobytu na padokach w okresach kiedy jest na nich mało trawy

    Co to jest kolka?

    Przede wszystkim należy pamiętać, że KAŻDA kolka to stan wymagający dokładnej obserwacji, którego nie wolno bagatelizować. Trzeba pamiętać, że określenie "kolka" dotyczy wszystkich objawów bólowych pochodzących z jamy brzusznej, tzn. żołądka, jelit, wątroby, ukłądu moczowego czy układu rozrodczego. Najczęstsze są jednak bóle spowodowane chorobami jelit. Kolki jelitowe można podzielić wg kilku schematów:
- na ostre lub przewlekłe
- na niedrożności, wzdęcia lub przemieszczenia (również kilka jednocześnie)
- ze strony jelit cienkich lub grubych

    Ogólnie można przyjąć, że kolki dotyczące jelit grubych dają raczej objawy mniej nasilone, a ze strony jelit cienkich objawy są niezwykle gwałtowne, a bóle bardzo silne. Zdarzają się oczywiście wyjątki.

    Chciałabym zwrócić uwagę głównie na niedrożności. Mogą to być zatkania, skręty, przepukliny lub wgłobienia. Te dotyczące jelit cienkich ZAWSZE muszą być leczone operacyjnie, w przeciwnym razie w dość krótkim czasie (nawet kilku godzin) doprowadzają do silnego zatrucia organizmu, odwodnienia i śmierci. W przypadku jelit grubych procesy te zachodzą nieco wolniej, kilkanaście godzin do nawet kilku dni. Oczywiście skręty jelit grubych też muszą być leczone operacyjnie, zaś niedrożności jelit grubych zwykle udaje się rozwiązać zachowawczo. Oczywiście diagnoza zawsze musi być postawiona przez lekarza weterynarii, ale z powyższych powodów przy każdej kolce koń bezwzględnie powinien być dokładnie zbadany, również rektanie (poprzez włożenie ręki do prostnicy) oraz zsondowany, co ma bardzo duże znaczenie leczniczo-diagnostyczne.

    Duża rolę w w zatkaniach jeli odgrywa karmienie oraz regularne odrobaczanie. Karmienie omówiłam wyżej, warto dadać, że zdarzają się zapiaszczenia jelit
(fot.: niewielka część piasku wypłukanego śródoperacyjnie z okrężnicy małego kucyka - Szpital Koni Służewiec), które również wymagają intewencji chirurgicznej. Jeżeli chodzi o odrobaczenia, to pamiętajmy o ich regularności, gdyż zdarzją się zatkania głównie
jelit cienkich nicieniami, co doprowadza w krótkim czasie do martwicy
ściany, intoksykacji i nawet śmierci konia.



     Co robić, gdy mamy konia kolkującego?

    Przede wszystkim należy jak najszybciej wezwać lekarza weterynarii. Należy w pierwszej kolejności zabrać koniowi resztki jedzenia i zapewnić mu spokój. Jeżeli koń chce się położyć, należy mu na to pozwolić. Istnieje przesąd, że kiedy koń się będzie kładł, to dojdzie do skrętu jelita. Oczywiście prawdopodobieństwo takie istnieje, chociaż bardzo niewielkie. Zwykle koń się tarza, nawet kładzie na grzbiecie lub siada jak pies właśnie dlatego, że już ten skręt jest, lub inna niedrożność lub silne wzdęcie. Często właściciele bardzo chcą pomóc koniowi, próbują konia brać na lonżę, poganiać do kłusa, żeby pobudzić perystaltykę. NIE RÓBMY TEGO!! Koń cierpi, nie pogłębiajmy tego! Jeżeli koń jest zaniepokojony, można delikatnie go oprowadzać w ręku, ale bardzo powoli i tylko stępem.

    Jeżeli nie mamy możliwości wezwania weterynarza do stajni, a kolka nie mija po godzinie i lekkim spacerze, najlepiej jest zawieźć konia do najbliższej kliniki, która zajmuje się leczeniem kolek!!!